Gwara, tradycja i lachowskie opowieści – finał spotkań z Janem Lorkiem w Pisarzowej

9 lipca w Gminnej Bibliotece Publicznej w Pisarzowej odbyło się wyjątkowe spotkanie poświęcone gwarze i kulturze Lachów Limanowskich. Było to ostatnie wydarzenie realizowane w ramach projektu „Pogodejmy po lachowsku”, którego celem jest ochrona gwary lachowskiej oraz popularyzacja lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Zebranych gości powitał dyrektor biblioteki Jacenty Musiał, otwierając spotkanie i dziękując wszystkim za obecność. W wydarzeniu uczestniczyły m.in.:  Małgorzata Raczek – kierownik Zespołu Regionalnego „KIJOM WORCI” z Pisarzowej, kultywującego folklor Lachów Limanowskich, oraz Małgorzata Górka, kierownik i opiekun Warsztatów Artystycznych „Czerwone Korale” w Pisarzowej.

Gościem specjalnym był Jan Lorek z Przyszowej – ceniony gawędziarz, kierownik Zespołu Regionalnego „Przyszowianie” im. Edwarda Bocheńskiego, wielokrotny laureat Festiwalu Folklorystycznego „Limanowska Słaza”, konkursu gwary „Lachoskie Godonie” oraz dwukrotny zdobywca Grand Prix Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Bukowinie Tatrzańskiej. Już sam jego tradycyjny strój lachowski wprowadził uczestników w klimat dawnej wsi i regionalnych zwyczajów.



Podczas spotkania Jan Lorek z ogromną swobodą i poczuciem humoru opowiadał o kulturze Lachów, przybliżając różnice pomiędzy Lachami Sądeckimi, Limanowskimi i Szczyrzyckimi. Wyjaśniał, jak odmienności te przejawiają się w gwarze, stroju oraz obrzędowości. Zwracał uwagę, że gwara nie powinna być jedynie wspomnieniem minionych czasów, lecz żywym elementem codzienności i ważnym składnikiem lokalnej tożsamości.

Nie zabrakło także barwnych gawęd, legend i anegdot przekazywanych od pokoleń. Opowieści o dawnym życiu, sąsiedzkich psotach, rodzinnych historiach czy małżeńskich sporach wywoływały uśmiech i liczne reakcje publiczności. Uczestnicy chętnie włączali się do rozmowy, dzieląc się własnymi wspomnieniami i doświadczeniami, dzięki czemu spotkanie przebiegało w niezwykle serdecznej i rodzinnej atmosferze.

Gość opowiedział również o elementach tradycyjnego stroju, m.in. o charakterystycznych spódnicach zwanych wianówkami, noszonych przez panny na wydaniu. Wspominał także swoje wieloletnie doświadczenia jako drużba weselny i zaśpiewał kilka dawnych pieśni, które niegdyś towarzyszyły weselnym uroczystościom.



Spotkanie w Pisarzowej było zwieńczeniem całego cyklu realizowanego w ramach projektu. Łącznie odbyło się siedem spotkań w różnych miejscowościach gminy Limanowa, podczas których mieszkańcy mogli poznawać bogactwo gwary i tradycji Lachów Limanowskich. Na zakończenie dyrektor Jacenty Musiał serdecznie podziękował Janowi Lorkowi za udział w projekcie, ogromne zaangażowanie oraz cenne świadectwo żywej kultury regionu.

Wydarzenie po raz kolejny pokazało, że regionalna gwara, dawne zwyczaje i przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści nadal potrafią integrować mieszkańców i wzbudzać zainteresowanie zarówno starszych, jak i młodszych uczestników. Była to cenna lekcja historii i tradycji, ale przede wszystkim przypomnienie, że lokalne dziedzictwo warto pielęgnować i przekazywać kolejnym pokoleniom.

Projekt „Pogodejmy po lachowsku” został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności”, realizowanego przez Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Partnerem projektu jest Miejska Biblioteka Publiczna w Limanowej, natomiast patronat medialny nad przedsięwzięciem sprawuje Telewizja Limanowska TV28.