„Pokolenie przemiany w Polsce –wspomnienie o chorążym Stanisławie Mące w świetlicy w Lipowem

W poniedziałek, 13 kwietnia w Świetlicy Wiejskiej w Lipowem odbyło się spotkanie zatytułowane: „Pokolenie Przemiany w Polsce na podstawie losów legionisty, uczestnika trzech wojen, kawalera Orderu Virtuti Militari”. Było to już trzecie wydarzenie dotyczące postaci chorążego Stanisława Mąki (1890–1939). Cykl spotkań poświęconych historii i lokalnemu dziedzictwu rozpoczął się 12 grudnia 2025 roku, w Gminnej Bibliotece Publicznej w Starej Wsi. Kolejne, drugie spotkanie odbyło się 19 stycznia, również w siedzibie biblioteki w Starej Wsi, gromadząc mieszkańców zainteresowanych dziejami regionu oraz postaciami, które zapisały się w jego historii.

Poniedziałkowe wydarzenie rozpoczęło się od wystąpienia dyrektora biblioteki, Jacentego Musiała, który nawiązał do przypadającej tego dnia rocznicy Zbrodni Katyńskiej. Podkreślił on wagę pamięci o ofiarach tej tragicznej karty historii Polski, po czym wszyscy zgromadzeni uczcili ich minutą ciszy.
Następnie dyrektor serdecznie powitał przybyłych gości: Wójta Gminy Limanowa – Jana Skrzekuta, Przewodniczącego Rady Miasta – Leszka Mordarskiego, Radnego Gminy Limanowa – Zdzisława Kądziołkę, Sołtysa Wsi Lipowe – Marcina Rysia, Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr 2 im. Stanisława Konarskiego w Starej Wsi – Marka Twaroga, emerytowanego Dyrektora Szkoły Podstawowej w Dobrej – Stanisława Rząsę, Kierownika Gazowni w Limanowej – Józefa Mąkę, malarkę a zarazem Kierownika Świetlicy w Lipowem – Jolantę Cabałę oraz krewnych Stanisława Mąki, bibliotekarki i mieszkańców.



W swoim wystąpieniu dyrektor przedstawił krótko także działalność Fundacji im. Marszałka Marka Nawary, akcentując jej misję pielęgnowania pamięci o jej patronie oraz promowania wartości związanych z rozwojem samorządności i społeczeństwa obywatelskiego.

Centralnym punktem spotkania była prelekcja zatytułowana „Pokolenie Przemiany w Polsce na podstawie losów legionisty, uczestnika trzech wojen, kawalera Orderu Virtuti Militari”. Wydarzenie poświęcono postaci chorążego Stanisława Mąki (1890–1939) – bohatera narodowego i przedstawiciela pokolenia Polaków, których życie zostało ukształtowane przez walkę o niepodległość oraz dramatyczne doświadczenia pierwszej połowy XX wieku.



Wykład wygłosiła Monika Karlińska-Nawara – prezes i fundator Fundacji, a zarazem wnuczka bohatera spotkania. Prelegentka w niezwykle sugestywny i osobisty sposób przedstawiła losy swojego dziadka, łącząc wiedzę historyczną z rodzinnymi wspomnieniami. Jej opowieść była nie tylko źródłem informacji, ale także poruszającym świadectwem pamięci międzypokoleniowej.
Spotkaniu towarzyszyła wystawa składająca się z pięciu plansz, ukazujących najważniejsze etapy życia Stanisława Mąki – od realiów Ziemi Limanowskiej sprzed I wojny światowej, przez służbę w Legionach Polskich, okres międzywojenny, aż po udział w obronie Wybrzeża w 1939 roku. Ekspozycja stanowiła cenne uzupełnienie prelekcji, pozwalając uczestnikom lepiej zrozumieć kontekst historyczny i skalę dokonań bohatera.

Na zakończenie dyrektor biblioteki podziękował wszystkim obecnym za udział, a szczególne wyrazy wdzięczności skierował do prelegentki za inspirujące i pełne refleksji wystąpienie, które przybliżyło słuchaczom skomplikowane losy Polaków w burzliwym okresie historycznym. Głos zabrał również wójt Jan Skrzekut, podkreślając znaczenie tego typu inicjatyw dla budowania tożsamości regionalnej oraz kultywowania patriotycznych tradycji wśród mieszkańców. Do podziękowań dołączyli również Radny Gminy Limanowa Zdzisław Kądziołka oraz Sołtys Wsi Lipowe Marciń Ryś, wyrażając wdzięczność za zaangażowanie w pielęgnowanie pamięci historycznej oraz konsekwentne promowanie wartości i postaw patriotycznych.
Po części oficjalnej uczestnicy jeszcze długo pozostawali na miejscu, prowadząc ożywione rozmowy i dzieląc się swoimi refleksjami. Świadczyło to o dużym zaangażowaniu słuchaczy oraz o tym, jak silne emocje i przemyślenia wywołało spotkanie.

Wydarzenie stworzyło okazję do bliższego poznania życia i działalności Stanisława Mąki – zasłużonego syna ziemi limanowskiej, który swoją postawą i oddaniem Ojczyźnie może stanowić wzór cnót obywatelskich oraz powód do dumy dla całego regionu. Spotkanie przebiegło w serdecznej i sprzyjającej dialogowi atmosferze, a jego uczestnicy chętnie włączali się w dyskusję, zadając pytania i dzieląc się własnymi spostrzeżeniami.

Podsumowując, całe przedsięwzięcie okazało się niezwykle wartościową inicjatywą, która nie tylko przybliżyła uczestnikom ważne wydarzenia i postacie związane z historią regionu, ale także wzmocniła poczucie tożsamości lokalnej i dumy z przeszłości. Cykl spotkań stworzył przestrzeń do refleksji, rozmów oraz międzypokoleniowej wymiany doświadczeń, pokazując, jak istotne jest pielęgnowanie pamięci o tych, którzy swoją postawą i działalnością współtworzyli historię. Zainteresowanie i zaangażowanie uczestników potwierdzają, że tego typu wydarzenia są potrzebne i stanowią ważny element budowania świadomej, zakorzenionej w tradycji wspólnoty.

Projekt realizowany przez Fundację im. Marszałka Marka Nawary, dofinansowany ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej.
Patronat Honorowy: Witold Kozłowski – Wicemarszałek Województwa Małopolskiego.
Patroni: Miasto Limanowa, Powiat Limanowski, Gmina Limanowa, Fundacja im. Marszałka Marka Nawary, Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej oraz Polskie Towarzystwo Historyczne – Odział Limanowa.